Περιδιαβαίνοντας τον κόλπο
Γέρας της Λέσβου και τα χωριά
του συναντάς
αλλεπάλληλες εικόνες φυσικής
ομορφιάς .Σε ένα τέτοιο
όμορφο τόπο πέρασαν και αποτύπωσαν
στον καμβά και σε χαρτί
ζωγράφοι και φωτογράφοι ντόπιοι
και ξένοι όπως είναι
ο Στρατής Αξιώτης , ο Στρατής Γαβαλάς , ο Γιώργος Πέρρος,Ηώ Αγγελη,
Ο Βασίλης
Βαγιάννης ο Μάκης Αξιώτης, η Σαπφώ Βογιατζή
και πολοι νεώτεροι Γεραγώτες
,επίσης εκανε αισθητό το πέρασμα
από τη Γέρα ο Σπύρος
Παπαλουκάς πο μας άφησε
πολλά έργα με εικόνες
από τη Γέρα.

Στις
εικόνες της Γέρας
στέκω και εγω μαγεμένος και
σαν αυτοδίδακτος και είτε
με ζωγραφική
η με τη φωτογραφία δημιουργώ και
σας καταθέτω μικρά
εικαστικά δοκίμια

Στρατής Ζάνταλης


Δευτέρα, 24 Δεκεμβρίου 2012

ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ









H ελιά και το λάδι εμφανίζονται σταθερά και διαχρονικά σε όλες τις εκφάνσεις του ελληνικού βίου, ατομικού και συλλογικού: θρησκεία, τέχνη, κοινωνικές και πολιτικές εκδηλώσεις, αθλητισμός και φυσικά, γαστρονομία. Όποιο τομέα της ελληνικής καθημερινότητας κι αν εξετάσει κάποιος και σε όποια εποχή, θα συναντήσει την πληθωρική παρουσία του ελαιόδεντρου και του καρπού του. Λόγω του σημαντικού ρόλου που έπαιξε η ελιά ανά τους αιώνες στην καθημερινότητα των λαών της Μεσογείου και ειδικότερα στην Ελλάδα, τα κλαδιά, ο καρπός αλλά και το ελαιόλαδο, ο «χυμός» του ελαιόδεντρου,έχουν συμβολικό χαρακτήρα και κατέχουν τιμητική θέση σε διάφορες δραστηριότητες της ζωής των κατοίκων της περιοχής. μέρος της διατροφής αλλά και της οικονομικής ζωής της Μεσογείου και της Ελλάδας ειδικότεραΑποτελώντας σημαντικό , αναπόφευκτο ήταν η μακρόχρονη πορεία της ελιάς να έχει διεισδύσει στην καλλιτεχνική και πολιτισμική ζωή των κατοίκων της περιοχής. Με έμπνευση την αγροτική ζωή στην περιοχή της νότιας Γαλλίας, ο Ολλανδός ζωγράφος Βίνσεντ βαν Γκογκδημιούργησε πίνακες με θέμα την ελιά. Ο ποιητής Κωστής Παλαμάςύμνησε την ελιά στο ομώνυμο ποίημά του [ ενώ στα δημοτικά τραγούδιασυχνά γίνεται αναφορά στο ελαιόδεντρο και τους καρπούς του. Είμαι η ελιά η τιμημένη» γράφει χαρακτηριστικά ο Κ. Παλαμάς: η ελληνική λογοτεχνία από τον Όμηρο έως τον Ελύτη και το Ρίτσο εμπνεύστηκε σταθερά από την ελιά ενώ η ζωγραφική τέχνη απεικόνισε ποικιλοτρόπως το δέντρο, τον καρπό και την καλλιέργειά του από τις αρχαίες τοιχογραφίες ως τους σύγχρονους πίνακες. Αλλά και από τις αθλητικές δραστηριότητες η ελιά δεν απουσιάζει: τα γυμνά σώματα των αρχαίων αθλητών είναι αλειμμένα με λάδι, οι νικητές των ολυμπιακών αγώνωνστεφανώνονται με τον πασίγνωστο κότινο Πηγή: http://www.messinia.gr




67



  Ο κάμπος με τα λιόδεντρα ανοίγει και κλείνει σαν βεντάλια.       Πάνω στον ελαιώνα ένας ουρανός βαθύς και μια σκούρα βροχή από κρύα αστέρια.         Λόρκα

cats67




   "Όσοι αναπνέουμε τον αγέρα του νησιού μας, ξέρουμε τι αντιπροσωπεύει η ελιά για το νησί       και          τους ανθρώπους του, πόσο είναι δεμένη με την υπόστασή μας, την κουλτούρα και την Ιστορία του Νησιού" Απ. Αποστόλου Δάσκαλος και παλιός Δήμαρχος της Μυτιλήνης









theofilos-1
 Θεόφιλος



Landscape%20with%20Olive%20Trees
                                                      Βίνσεντ βαν Γκογκ

     Βίνσεντ βαν Γκογκ  1889

olive%20trees%20p
                          Βίνσεντ βαν Γκογκ

Η  ελιά     στη   τέχνη

Η ελιά και το λάδι αποτελούν έμπνευση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα Στους Μινωικούς χρόνους βρίσκουμε θαυμάσιες τοιχογραφίες με θέμα την ελιά και το λάδι, επίσης και στη Μυκηναϊκή εποχή . Στη κλασική αρχαιότητα συναντάμε φύλλα ελιάς σε νομίσματα και στη διακόσμηση αγγείων. Αλλά και στη ποίηση όπως στα Ομηρικά έπη.Στις εικαστικές τέχνες πολλοί καλλιτέχνες από όλα τα μήκη του κόσμου έχουν έργα με αναφορά στην ελιά γιατί η ελιά από μόνη της είναι ένα έργο τέχνης και οι φωτογράφοι τη κατέγραψαν όσο κανένα άλλο δένδρο. Η επί χιλιετίες παρουσία της ελιάς στον ελληνικό αλλά και τον ευρύτερο μεσογειακό χώρο, εκτός από την καθημερινή ζωή κα τις λατρευτικές συνήθειες, επηρέασε τα ήθη και τα έθιμα των λαών που έζησαν και ζούν κάτω από τη σκιά της δημιουργώντας με το πέρασμα των χρόνων έναν εντελώς ιδιαίτερο πολιτισμό, τον Πολιτισμό της Ελιάς.



cebaceb1cebdceadcebbcebbceb7cf82-cebfcf81ceadcf83cf84ceb7cf82-ceb5cebbceb9ceadcf82-2

                                                                                                                                 Ορ.       Κανέλλης




cats



000002_thumb5
                                                                     Στρατής   Αξιώτης                                                     


DSCN3824
                                                                                                      Στρατής  Αξιώτης                                                                    



311135_483098538401071_195983323_n




0025_thumb4
                                                                            Βασίλης  Βαγιάννης

                      Η κοπελιά η πεντάμορφη,
                      στα λιόδεντρα μαζεύει ελιές
                      με το σταχτί μπράτσο του αγέρα
                       που την τυλίγει από τη μέση"
                                                              Λόρκα .







14_thumb4Στρατής  Αθηναίος 
                                                                                                                                                 



0013_thumb3
                                                               Καίτη  Μέσσηνέζη
                                                                           




     Μαλέας  :  Ελιές  και Μυτιλήνη !!


 
                                                                    Glaude  Monet





                                                     Henri  Matisse 1898  olive tree


                                                                     Καίτη Μεσσηνέζη





      




Ποιος θα σταθεί στον ίσκιο της ελιάς, παρέα με το τζιτζίκι μη σωπάσει το τζιτζίκι, τώρα που ο ασβέστης του μεσημεριού βάφει τη μάντρα ολόγυρα του ορίζοντα σβήνοντας τα μεγάλα αντρίκια ονόματά τους; Γιαννης Ρίτσος


Κεραμικό διακοσμημένο  με ελιές



























313832_118842451556477_2136523772_n[1]
             Σαπφώ   Βογιατζή






           


                                                                                                                         



                                     Ἐτοῦτο τὸ τοπίο εἶναι σκληρὸ σὰν τὴ σιωπή,
                                     σφίγγει στὸν κόρφο του τὰ πυρωμένα του λιθάρια,
                                     σφίγγει στὸ φῶς τὶς ὀρφανὲς ἐλιές του καὶ τ᾿ ἀμπέλια του,
                                     σφίγγει τὰ δόντια. Δὲν ὑπάρχει νερό. Μονάχα φῶς.

                                                                                               Γιάννης  Ρίτσος








61419_492333100810948_348904414_n

                                                                     Σαπφώ  Βογιατζή

 
και κάθε γινωμένη ελιά
στοιχίζει και μια φαμελιά.
                                                                                                         Oδ. Ελύτης




DSCN2135-tile-tile

                                                           Μίλτης   Παρασκευαιδης



                      
Που τρώει λάδι και ψωμί και λαδωτό πιτάρι,
δεν του επιάνου οι σαϊτιές του χαρομακελάρη
.
( Κρητική μαντινάδα )



Igli   Jorgo 





                                                               Λέει η ελιά στον αφέντη της:
                                                             "Φρόντισε με να σε θρέψω.
                                                              Πότισε με να σε πλουτίσω"
( παροιμία από τη Μεσόγειο
    

                                 







                                                                         Igli   Jorgo 



     Παπανικολάου  Σπύρος:   ελιές !


   Παπανικολάου  Σπύρος:    Μάζεμα της  ελιας .

cats
                                                             
                                                   









                                                             Ελιές    της   Λέσβου

                                

                                     Τις    νύχτες   στη Λέσβο
                                     παίρνουν  οι  ελιές   το  ευλογημένο  δάκρυ  του Ιησού
                                     με  την  παμπάλαια  μηχανή  που τη λαδώνει  ο  πόνος
                                     και  τα όρια  πλαταίνουν  και το  φως
                                     ελευθερώνει   το  σκοτάδι
                                     Κι  όλο   ασημώνουν  οι κόλποι
                                     των πατεράδων,  τις μορφές
                                     τις  βιβλικές  κι αχειροποίητες
                                     στου   φεγγαριού   το φως το  ανεξερεύνητο  και μαγικό !
                              
                                                                                  του  Δημήτρη   Ι. Καραμβάλη






cebaceb1cebbcebbceb9ceb3ceb9ceaccebdcebdceb7cf82-cebcceb1cebdcf8ecebbceb7cf82-cf84cebfcf80ceafcebf-cf84ceb7cf82-cebccf85cf84ceb9cebb

                                                          μανώλης καλλιγιάννης



                                                               μανώλης καλλιγιάννης






                                     Εργο  με  αναφορά στο λιομάζωμα της Θεοδοσίας  Γιασσά  






                                                    Χαράλαμπος Καπτζής  Λέσβος
 

                                                                     


                                                                    

Οι εκατό ερωτευμένοι / πλάγιασαν για πάντα / σκεπάστηκαν με το κατάξερο χώμα. / Στης Ανδαλουσίας τους ατέλειωτους κόκκινους δρόμους, / στους Κόρδοβας τους ολόλαμπρους ελαιώνες / εκατό σταυρούς να φυτέψεις / στην μνήμη τους. / Για πάντα πλάγιασαν / οι εκατό ερωτευμένοι. ΛΟΡΚΑ



Οι κορμοί των δένδρων είναι βασανισμένοι από μια αγωνιώδη προσπάθεια . Συστρατέφονται, γονατίζουν να προσευχηθούν, υψώνουν σκληρά μπράτσα μέλη τυραγνισμένα από την κίνηση , όλο αγκώνες και γόνατα . Οι στριφτές ρίζες βυζαίνουν από τη καρδία της Γής το χρυσό λάδι , για το καντήλι των Αγίων και για τη σαλάτα του φτωχού. Στρατής Μυριβήλης



   Νίκος Αναγνώστου    Γέρα .

036





Ο μπάρμπα- Δημουστής ήταν ο καλύτερος ραβδιστής του χωριού. Όταν ράβδιζε κακάριζε μέσα στο λιώνα η τέμπλα του σα να΄ταν κοπάδι πέρδικες, καθώς ξυπνούσαν την αυγή ψηλά να χαιρετίσουν τον ηλιο. Και κράταγε το τραγούδι της τέμπλας του ρυθμικό, ακούραστο, από το χάραμα ως την ώρα του σπερνού. . Μαύριζε το χώμα κάτω απο το λιόδενδρο από τις γυαλιστερές μαυρομάτες κι αναγάλλιαζε η ψυχή της μαζώχτρας, καθώς γέμιζε τις φούχτες με το λαδερό καρπό . και κάθε φορά που πήγαινε η μαζώχτρα ν΄αδειάσει στα σακιά το καλάθι με το λιόκαρπο, σύβαζε και τα δαυλιά στο πυρομάχι να σιγοβράσει η γραγούδα με τα κουκιά, να ετοιμαστεί το μεσημεριανό φαΐ του ραβδιστή, να στηλωθούν τα σωθικά του, που δεν κατέβηκε από την αυγή από το δένδρο. Άλλαζε τόπο και στο ζώο που έβοσκε δεμένο στις ρίγανες νά΄ ναι κι αυτό χορτάτο να κουβάλησει τα σακιά με τον καρπό στ΄αμπαρι. Ο μπαρμπα - Δημουστής μιλούσε με το δένδρο. Πότε το γαργαλούσε ερωτικά και πότε το χάιδευε σα παιδί του . .. Κι ήταν και στις τέμπλες ο πιο μερακλής . Από το καλοκαίρι τις ετοίμαζε, τις έξυνε με το γυαλί να φάει τους ρόζους, ν΄ αλαφρώσει η τέμπλα, να γλιστρά στο χέρι του και να δουλεύει ξεκούραστα . Απόσπασμα από το αφήγημα του Βασ. Ψαριανού ( Ο θάνατος του ραβδιστή ) από το περιοδικό Αιολικά
φύλλα τεύχος 41ο 1996.
Katerina Attalidou CYPRUS-tile

     έφυγα και ξαναγύρισα στη θάλασσα. Τη νύχτα πάνω στην κουβέρτα του «Αϊ-Νικόλα» ονειρεύτηκα παμπάλαιη ελιά να δακρύζει                                                                          
                                                                               Γ. Σεφέρης
                   

Karen Wood USA-tile


 

 _  9






188685_137818529621503_6880563_n

main_assets_LARGE_t_420_54094842










202281_137818572954832_6173539_o
                                                                        Bάλιας   Σεμερτζίδης





cats222222222

    Χαρακτικά

                                         Δὲν θέλω πιὰ παρὰ νὰ ζῶ ἔτσι ὅπως ἕνα δέντρο,
                                         ὁποὺ θροΐζει ἀνάλαφρα σὲ πρωινὸ τοῦ Ἀπρίλη
                                          μέσ᾿ σ᾿ ἕνα κάμπο εἰρηνικό, γεμάτον φῶς γαλάζιο
                                           καὶ παπαροῦνες κόκκινες καὶ ἄσπρο χαμομήλι
.
                                 
                                                                             Κώστας Ουράνης



 


Ευστρατιά    Βιτσακσή










22_1_~1

  Στρατής  Ταμβακέρας  ελιες .




Η μάνα μας δε γελιέται. Ξέρει καλά το τι μέρες μέλλονταν στις μάνες που περάσαν πριν από κείνη σ’ αυτή τη γη, το τι μέρες μέλλονταν στις μάνες που θα περάσουν έπειτα από κείνη σ’ αυτή τη γη. Ξέρει πως πρέπει ν’ αναστήσει κόρες και γιους για να τυρρανιστούνε σ’ αυτό το χώμα και σ’ αυτή τη θάλασσα· να κάνουν να πιάσει η ελιά ρίζες στη ρίζα του βράχου, να πιάσει το παραγάδι ψάρι σε θάλασσα που στέρεψε. Ξέρει πως πάντα ήταν εδώ δύσκολα: και το ψωμί, και η αγάπη και η ελευθερία. Όμως έτσι το βρήκε, κι αλλιώς δε γίνεται να κάνει. Έμαθε ν’ αγαπά τη γη αυτή, να βασανίζεται στη γη αυτή και να περιμένει. Πάντα θάρθει μια άνοιξη, πάντα είναι νάρθει. Γι’ αυτό τα μεσάνυχτα, μια φορά κάθε χρονιά τα μεσάνυχτα, μήνυμα ελπίδας για την άνοιξη που έρχεται, για τον καλό καιρό που θάρθει στα φαράγγια και στα νησιά του Αρχιπελάγου, θα φυτευτούν στη γη τα άστρα: φλόγα που ξεκίνησε από θυμάρι και από ανθό, έγινε κερί κίτρινο, κι ύστερα έφτασε στα χέραι του γέροντα που τρέμανε στην Ωραία Πύλη καθώς περνούσαν το φως στα χέρια των ανθρώπων.Hλίας Βενέζης





                                  Δυο  έργα από τη ζωγράφο   Σοφία Βλάχου από το Ναύπλιο
 
 
 
 

         

Χρ.Χριστοδουλιδης  ελιες
 

Η ελιά Πέτρος Λυγίζος Γύρω απ’ τον κορμό αυτόν στροβιλίζεται ο χρόνος Στην ελιά της μνήμης και της προσδοκίας ακουμπώ ένα δάκρυ στο ακριανό φύλλο Θυμάσαι όταν ανεβαίναμε στο καρτερικό κορμί της; Όταν το βήμα της νιότης μας λοξοδρομούσε στο όνειρο; Γύρω απ’ τον κορμό αυτόν παίζουν ακόμη οι φίλοι μου Στην ελιά της ζωής και της νοσταλγίας Ψάχνω τον Αδριανό και τον Κώστα

  
 
                   
    Αγλαια  Παππα  ελιες

Μυρσίνη  Βογιατζή





                                                        Κι   όλο  ασημώνουν   οι κόλποι
                                                       Των  πατεράδων, τις  μορφές
                                                        Τις   βιβλικές  κι αχειροποίητες
                                                        Στου  φεγγαριού  το φως το  ανεξερεύνητο  και  μαγικό!
                                                       Τα  σιγανά  τρεξίματα  πα στα κλαδιά 
                                                       Με  μηδέν  μποφόρ   του  ανέμου εντάσεις
                                                       Είναι  θαρρείς  από τα  βήματα  των  δένδρων
                                                       Που  κουβαλούν  δάκρυα  και ιδρώτες
                                                       Και  μ΄ αυτά  ποτίζονται  στις  ανομβρίες…. 
                                                     

                                                       Ελιές  της Λέσβου

                                                       Του   Δημήτρη  Ι.  Καραμβάλη.










02a
                                                                   Στρατής  Ζάνταλης                                   


                                         Τι είναι πια ένα δένδρο τι είναι  τ΄ ασημένια φύλλα;

 


                                        Μες στην ορμήτης  ερημίας γινόμαστε  διάφανοι


                                        


                                                                                           

                                             .
                                                                                      Νίκος Καρούζος




                                                                       
                      
                  

                    
                    ….Φιντάνι ελιάς στενόφυλλης μες στην αυλή μου ανθούσε,

                               κι ολόγυρα της έχτισα μια κάμαρα, φτιασμένη

                            με μάρμαρα πελεκητά και με σκεπή από πάνω

                                κι έβαλα πόρτες ταιριαστές κι ομορφοκαμωμένες

                                                           Όμηρος, Οδύσσεια, Ψ 195-198

    Ανδρέας   Ταχιαρχόπουλος                                                                                                     




   Mihalis Garudis

                                                                  Mihalis Garudis
 

 


                 Τρείς  πίνακες με θέμα το λιομάζωμα  του Τούρκου  Zωγράφου  Gulsen calhan





DSCN5886-tile








 


Το ιστορικό «Ελαιοτριβείο  Βρανά - το σημερινό Ελαιοτριβείο – Μουσείο της «Εταιρείας Αρχιπέλαγος» - είναι ένα από τα πρώτα ατμοκίνητα εργοστάσια της Λέσβου. Κτίστηκε το 1887 από τον παππού του μεγάλου μας ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, τον Βρανά Νικολάου, στο ανατολικό άκρο του Παπάδου– που ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα ήταν ένα από τα σημαντικότερα χωριά της Γέραςκαι οικονομικό κέντρο μιας περιοχής με μακραίωνη ελαιοκομική παράδοση - και λειτούργησε αδιάλειπτα ως τις αρχές τις δεκαετίας του ‘70.

http://kiourellis.blogspot.gr/search?updated-min=2015-01-01T00:00:00-08:00&updated-max=2016-01-01T00:00:00-08:00&max-results=4

http://agro.in.gr/tradition/article/?aid=1231120134     Mουσείο   Βρανά